يعنى مطيع و منقاد يا ثابت بر ملت و آئين اسلام . الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ « 1 » بقولى اين آيه در باره مؤمنين از اهل كتاب نازل شده ، و بقولى در باره چهل نفر از پيروان انجيل از مردم حبشه و شام ، قالُوا آمَنَّا بِهِ يعنى باينكه اين سخن خداست ، إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّنا آنچه را كه بايد به او ايمان داشته باشند دوباره ذكر كرده‌اند إِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلِهِ مُسْلِمِينَ باز بار ديگر اظهار عقيده كرده‌اند تا بفهمانند كه ايمانشان سابقه‌دار است ، چون در كتب آسمانى پيشين وصف آن را ديده بودند ، و نيز دلالت دارد بر اينكه پيش از نزول قرآن يا قبل از تلاوت قرآن بر آنها مسلمان بودند چون درستى آن را اجمالا باور داشتند . وَ قُولُوا آمَنَّا « 2 » بقولى اين مجادله بنحو احسن است ، از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت شده كه اهل كتاب را تصديق نكنيد ، و تكذيب هم نكنيد و بگوئيد ايمان داريم به خدا و كتابها و پيامبران او ، پس اگر آنها حرف باطلى زدند آن را تصديق مكنيد ، و اگر سخن حقى گفتند تكذيبشان نكنيد ، وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ يعنى تنها مطيع او هستيم ، و در اين جمله تعريض است باهل كتاب كه دانشمندان و بزرگانشان را غير از خدا براى خود خدايانى گرفته‌اند ، أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ « 3 » تا به آسانى اسلام در سينه‌اش جاى گيرد ، منظور از اين آيه شريفه آن فرديست كه استعداد زيادى براى پذيرش اسلام دارد ، بدون اينكه از آن ابا داشته باشد ، زيرا سينه جاى دل است ، و سرچشمه روح و وابسته به نفسى است كه پذيراى اسلام است ، فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ معرفت و راه يافتن بسوى حق و روايتى در اين موضوع قبلا بيان شده ، و خبر فَمَنْ محذوفست و دليل آن اين

--> ( 1 ) سورهء قصص آيه 52 . ( 2 ) سورهء عنكبوت آيه 46 . ( 3 ) سورهء زمر آيه 22 .